علائم نزدیک شدن زایمان چیست؟ ۱۰ نشانه شروع زایمان و زمان مراجعه
هرچه به هفته‌های پایانی بارداری نزدیک‌تر می‌شوید، احتمالاً یک سؤال بیشتر از سؤال‌های دیگر ذهن شما را درگیر می‌کند:
از کجا بفهمم زایمانم نزدیک شده یا واقعاً شروع شده است؟
گاهی بدن مادر از چند روز یا حتی مدتی قبل، تغییراتی را تجربه می‌کند؛ گاهی نیز شروع زایمان با انقباضات واضح و منظم یا پاره شدن کیسه آب مشخص می‌شود. از طرفی، بسیاری از علائم هفته‌های آخر بارداری می‌توانند شبیه نشانه‌های شروع زایمان باشند و همین موضوع باعث نگرانی مادر می‌شود.
شناخت علائم نزدیک شدن زایمان کمک می‌کند تغییرات بدن خود را بهتر بشناسید، تفاوت انقباضات واقعی و کاذب را راحت‌تر تشخیص دهید و در زمان مناسب با ماما یا پزشک خود تماس بگیرید.
در این مقاله از مرکز مامایی آنا مهم‌ترین نشانه‌های نزدیک شدن و شروع زایمان را بررسی می‌کنیم.
نکته مهم: علائم زایمان در همه مادران یکسان نیست. اگر درد شدید یا مداوم، خونریزی قابل توجه، کاهش حرکات جنین یا خروج مایع از واژن دارید، باید با تیم مراقبت بارداری خود تماس بگیرید و طبق توصیه آنها اقدام کنید.
علائم نزدیک شدن زایمان چیست؟
مهم‌ترین نشانه‌هایی که ممکن است با نزدیک شدن یا شروع زایمان دیده شوند عبارت‌اند از:
- منظم شدن انقباضات رحم
- افزایش تدریجی شدت و مدت انقباضات
- درد در کمر یا پایین شکم
- افزایش فشار در لگن
- پایین آمدن جنین در لگن
- تغییر ترشحات واژن
- خروج پلاک مخاطی
- پاره شدن کیسه آب
- ایجاد تغییرات در دهانه رحم
- احساس فشار بیشتر در لگن و ناحیه دفع
البته وجود یک علامت به تنهایی به این معنی نیست که زایمان فعال شروع شده است. الگوی انقباضات و تغییرات دهانه رحم در تشخیص شروع واقعی زایمان اهمیت زیادی دارند.
مامان عزیز ما می دونیم که یکی از استرس های تو روز زایمانت هست اگه دوست داری قبل از اینکه زمان زایمانت برسه با بخشهای مختلف بخش زایمان بیمارستان آشنا بشین این ویدیو رو ببین
۱۰ نشانه نزدیک شدن و شروع زایمان
۱. منظم شدن انقباضات رحم
یکی از مهم‌ترین علائم شروع زایمان، تغییر الگوی انقباضات رحم است.
در هفته‌های پایانی بارداری ممکن است انقباضات تمرینی یا براکستون هیکس داشته باشید. این انقباضات می‌توانند حتی نسبتاً شدید باشند، اما معمولاً الگوی منظمی ندارند و ممکن است با استراحت، تغییر وضعیت یا نوشیدن مایعات کاهش پیدا کنند.
در زایمان واقعی، انقباضات معمولاً به تدریج:
- منظم‌تر می‌شوند؛
- فاصله آنها کمتر می‌شود؛
- قوی‌تر می‌شوند؛
- مدت بیشتری ادامه پیدا می‌کنند؛
- و با تغییر وضعیت یا استراحت از بین نمی‌روند.
به همین دلیل، فقط میزان درد مهم نیست؛ نظم و روند تغییر انقباضات اهمیت زیادی دارد.
2. شدیدتر و طولانی‌تر شدن انقباضات
با پیشرفت زایمان، انقباضات رحم معمولاً قوی‌تر و منظم‌تر می‌شوند.
ممکن است ابتدا دردها قابل تحمل و با فاصله زیاد باشند، اما به تدریج فاصله بین آنها کاهش پیدا کند.
برای بررسی الگوی انقباضات می‌توانید زمان شروع هر انقباض، مدت آن و فاصله بین انقباض‌ها را یادداشت کنید.
این اطلاعات می‌تواند هنگام تماس با ماما یا پزشک برای ارزیابی وضعیت شما مفید باشد.
۳. کمردرد یا درد شبیه درد قاعدگی
شروع زایمان برای همه مادران با درد شدید شکم همراه نیست.
برخی مادران ابتدا احساس درد در کمر یا پایین شکم دارند. این درد ممکن است شبیه دردهای قاعدگی باشد و با پیشرفت انقباضات بیشتر شود.
اگر کمردرد به صورت دوره‌ای ایجاد شود و همراه با انقباضات منظم باشد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در انقباضات واقعی، درد ممکن است از ناحیه کمر شروع شود و به سمت جلوی شکم یا لگن حرکت کند.
خلق تجربه شیرین از معجزه آفرینش با مرکز نمونه آنا
4. افزایش فشار در لگن
یکی دیگر از تغییراتی که ممکن است در روزها یا هفته‌های پایانی بارداری احساس کنید، افزایش فشار در ناحیه لگن است.
وقتی جنین پایین‌تر قرار می‌گیرد، ممکن است مادر احساس کند:
- وزن بیشتری در لگن دارد؛
- فشار بیشتری روی مثانه وارد می‌شود؛
- نیاز به دفع ادرار افزایش یافته است؛
- یا هنگام راه رفتن فشار بیشتری در پایین شکم و لگن احساس می‌کند.
این تغییر می‌تواند با نزدیک شدن به زایمان همراه باشد، اما به تنهایی نمی‌تواند زمان دقیق زایمان را مشخص کند.
۵. پایین آمدن جنین در لگن
یکی از تغییرات اواخر بارداری می‌تواند قرار گرفتن بیشتر سر جنین در لگن باشد.
ممکن است مادر احساس کند شکمش پایین‌تر آمده یا تنفس برایش کمی راحت‌تر شده است، در حالی که فشار لگنی یا دفعات ادرار کردن افزایش پیدا کرده است.
زمان وقوع این تغییر در مادران متفاوت است و به‌خصوص در بارداری اول ممکن است قبل از شروع زایمان اتفاق بیفتد.
بنابراین پایین آمدن شکم به این معنی نیست که حتماً در همان روز زایمان خواهید کرد.
۶. تغییر ترشحات واژن
با نزدیک شدن به زایمان ممکن است مقدار، غلظت یا ظاهر ترشحات واژن تغییر کند.
یکی از تغییرات شناخته‌شده، خروج تدریجی پلاک مخاطی دهانه رحم است.
پلاک مخاطی در طول بارداری به عنوان یک سد در دهانه رحم عمل می‌کند و خروج آن می‌تواند یکی از نشانه‌های تغییرات دهانه رحم و نزدیک شدن به زایمان باشد.
اما خروج پلاک مخاطی به تنهایی زمان دقیق زایمان را مشخص نمی‌کند.
زایمان طبیعی یا سزارین؟ کدام روش برای شما مناسبتر است؟
7. خروج پلاک مخاطی یا «نمایش خونی»
پلاک مخاطی ممکن است به شکل ترشحی غلیظ، ژله‌ای یا رشته‌ای خارج شود.
گاهی ممکن است مقدار کمی خون نیز همراه آن دیده شود.
این اتفاق می‌تواند در اثر تغییرات دهانه رحم در روزهای نزدیک به زایمان رخ دهد.
با این حال، اگر خونریزی قابل توجه دارید، نباید آن را صرفاً به خروج پلاک مخاطی نسبت دهید و باید برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
خونریزی شدید واژینال، درد شدید و مداوم یا کاهش حرکات جنین از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی فوری دارند.
۸. پاره شدن کیسه آب
یکی از شناخته‌شده‌ترین علائم شروع زایمان، پاره شدن کیسه آب است.
برخلاف تصور رایج، پارگی کیسه آب همیشه به صورت خروج ناگهانی حجم زیادی از مایع اتفاق نمی‌افتد. گاهی مادر فقط احساس رطوبت یا خروج مداوم مقدار کمی مایع دارد.
اگر احساس می‌کنید کیسه آب پاره شده است، حتی اگر هنوز انقباض منظمی ندارید، باید با ماما یا پزشک خود تماس بگیرید و طبق دستور آنها اقدام کنید.
اگر مطمئن نیستید مایعی که خارج شده، مایع آمنیوتیک است یا ترشحات معمول واژن، تشخیص قطعی را به ارزیابی پزشکی بسپارید.
با کیسه آب پاره چه کار کنیم؟
اول از همه سعی کنید آرام بمانید.
زمان خروج مایع و ویژگی‌های آن را به خاطر بسپارید و با تیم مراقبت بارداری خود تماس بگیرید.
در صورت وجود خونریزی قابل توجه، درد شدید و مداوم، کاهش حرکات جنین یا سایر علائم غیرطبیعی، نیاز به ارزیابی فوری وجود دارد.
۹. تغییرات دهانه رحم
زایمان واقعی فقط به معنی وجود درد نیست.
در تعریف پزشکی، زایمان با انقباضات رحمی که باعث تغییر در دهانه رحم می‌شوند شناخته می‌شود.
دهانه رحم در روند زایمان به تدریج نرم و نازک می‌شود و باز می‌شود.
به همین دلیل ممکن است شدت درد به تنهایی مشخص نکند که زایمان در چه مرحله‌ای است. در صورت نیاز، ماما یا پزشک با معاینه و ارزیابی وضعیت مادر و جنین می‌تواند درباره روند زایمان تصمیم‌گیری کند.
۱۰. احساس فشار بیشتر برای دفع
برخی مادران در مراحل نزدیک به زایمان احساس فشار بیشتری در لگن یا ناحیه دفع دارند.
این احساس می‌تواند به علت پایین آمدن جنین و فشار آن در لگن ایجاد شود.
اگر این احساس همراه با انقباضات منظم و رو به افزایش باشد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
تفاوت درد زایمان واقعی و کاذب چیست؟
یکی از رایج‌ترین سؤالات مادران در هفته‌های پایانی بارداری این است:
«از کجا بفهمم این درد، درد واقعی زایمان است؟»
انقباضات براکستون هیکس ممکن است هفته‌ها قبل از زایمان شروع شوند و حتی گاهی دردناک باشند. تفاوت اصلی آنها با انقباضات واقعی بیشتر در الگو، نظم و روند تغییر شدت است.
|
ویژگی |
انقباضات کاذب |
انقباضات واقعی |
|
نظم |
معمولاً نامنظم |
منظم‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر |
|
فاصله |
معمولاً کاهش پیدا نمی‌کند |
به مرور کمتر می‌شود |
|
شدت |
معمولاً روند افزایشی ندارد |
به تدریج قوی‌تر می‌شود |
|
تغییر وضعیت |
ممکن است با استراحت یا تغییر وضعیت کمتر شود |
معمولاً ادامه پیدا می‌کند |
|
پیشرفت |
الزاماً باعث تغییر دهانه رحم نمی‌شود |
با تغییرات دهانه رحم همراه است |
با این حال، در بعضی موارد تنها معاینه و ارزیابی بالینی می‌تواند تفاوت انقباضات واقعی و کاذب را مشخص کند.
درد زایمان از کجا شروع می‌شود؟
محل احساس درد زایمان در مادران مختلف متفاوت است.
ممکن است درد ابتدا در:
- پایین شکم،
- کمر،
- لگن،
- یا ترکیبی از این نواحی
احساس شود.
برخی مادران آن را شبیه درد شدید قاعدگی توصیف می‌کنند و برخی بیشتر احساس فشار یا کشش دارند.
بنابراین نمی‌توان گفت همه مادران باید دقیقاً یک نوع درد را تجربه کنند.
الگوی انقباضات از محل درد مهم‌تر است.
از کجا بفهمیم زمان مراجعه برای زایمان رسیده است؟
زمان مراجعه به بیمارستان یا مرکز درمانی برای هر مادر می‌تواند متفاوت باشد و به سن بارداری، سابقه زایمان، شرایط مادر و جنین و دستور تیم مراقبت بستگی دارد.
اگر تصور می‌کنید وارد زایمان شده‌اید یا درباره علائم خود مطمئن نیستید، با ماما یا پزشک خود تماس بگیرید.
در شرایط زیر نباید منتظر بمانید تا دردها بیشتر شوند:
- پاره شدن کیسه آب
- خونریزی شدید واژینال
- درد شدید و مداوم که بین انقباض‌ها برطرف نمی‌شود
- کاهش محسوس حرکات جنین
- یا هر علامتی که توسط پزشک یا ماما به عنوان علامت هشدار به شما گفته شده است.
اگر هنوز قبل از هفته ۳۷ بارداری هستید و علائم زایمان مانند انقباضات منظم، فشار لگنی، تغییر ترشحات یا خروج مایع دارید، اهمیت مراجعه و ارزیابی بیشتر است.
آیا خروج پلاک مخاطی یعنی زایمان شروع شده است؟
نه لزوماً.
خروج پلاک مخاطی می‌تواند نشانه‌ای از تغییرات دهانه رحم و نزدیک شدن به زایمان باشد، اما نمی‌توان بر اساس آن زمان دقیق تولد نوزاد را پیش‌بینی کرد.
ممکن است زایمان مدت کوتاهی بعد از آن شروع شود یا فاصله بیشتری وجود داشته باشد.
بنابراین بهتر است پلاک مخاطی را در کنار سایر نشانه‌ها مانند انقباضات منظم و تغییرات دهانه رحم در نظر بگیریم.
آیا پاره شدن کیسه آب یعنی بلافاصله زایمان می‌کنم؟
لزوماً نه.
پارگی کیسه آب می‌تواند قبل از شروع انقباضات اتفاق بیفتد یا در جریان زایمان رخ دهد.
اگر احساس می‌کنید کیسه آب پاره شده است، باید با تیم مراقبت بارداری تماس بگیرید و بر اساس شرایط خود دستورالعمل دریافت کنید.
آیا می‌توانم تشخیص دهم دهانه رحم چند سانتی‌متر باز شده است؟
خیر، میزان باز شدن دهانه رحم را نمی‌توان صرفاً از روی شدت درد یا نوع انقباضات مشخص کرد.
ممکن است دو مادر دردهایی با شدت متفاوت داشته باشند اما وضعیت دهانه رحم آنها یکسان نباشد.
به همین دلیل، اگر ارزیابی دهانه رحم لازم باشد، این کار باید توسط فرد آموزش‌دیده در تیم مراقبت بارداری انجام شود.
چگونه برای زایمان آماده شویم؟
آمادگی برای زایمان فقط به معنای آماده کردن کیف بیمارستان نیست.
مادر می‌تواند از قبل درباره روند زایمان، روش‌های مدیریت درد، تنفس و آرام‌سازی، وضعیت‌های مناسب بدن، نقش همراه و علائم شروع زایمان آموزش ببیند.
آموزش صحیح می‌تواند کمک کند مادر هنگام شروع انقباضات، به جای ترس و سردرگمی، شناخت بیشتری از روند بدن خود داشته باشد.
تکنیک‌هایی مانند تنفس آرام، حرکت و تغییر وضعیت و روش‌های غیردارویی آرام‌سازی می‌توانند در مدیریت تجربه درد زایمان نقش داشته باشند.
در مرکز مامایی آنا، هدف از آموزش آمادگی برای زایمان این است که مادر با شناخت بیشتر از بدن خود و روند زایمان، برای این مرحله مهم آماده شود.
چه زمانی باید حتماً با ماما یا پزشک تماس بگیریم؟
اگر درباره علائم خود مطمئن نیستید، بهتر است به جای حدس زدن، با تیم مراقبت بارداری تماس بگیرید.
به‌خصوص در موارد زیر:
پاره شدن کیسه آب، خونریزی قابل توجه، کاهش حرکات جنین، درد شدید و مداوم یا علائم غیرمعمول نیاز به ارزیابی پزشکی یا مامایی وجود دارد.
همچنین اگر بارداری شما پرخطر است یا پزشک برای شما دستورالعمل خاصی تعیین کرده است، همان دستورالعمل بر توصیه‌های عمومی اولویت دارد.
جمع‌بندی؛ مهم‌ترین علائم نزدیک شدن زایمان
علائم نزدیک شدن زایمان در همه مادران یکسان نیست، اما منظم شدن و افزایش شدت انقباضات، فشار لگنی، تغییر ترشحات، خروج پلاک مخاطی، تغییرات دهانه رحم و پاره شدن کیسه آب از نشانه‌های مهمی هستند که باید آنها را بشناسید.
مهم‌ترین نکته این است که هر درد یا انقباضی به معنی شروع زایمان فعال نیست و گاهی تشخیص قطعی نیاز به ارزیابی ماما یا پزشک دارد.
اگر در هفته‌های پایانی بارداری هستید و نمی‌دانید تغییراتی که در بدن خود احساس می‌کنید طبیعی است یا نشانه شروع زایمان، مشاوره با ماما می‌تواند به شما کمک کند با آگاهی و آرامش بیشتری تصمیم بگیرید.
مرکز مامایی آنا در زمینه مراقبتهای دوران بارداری، آموزش و آمادگی برای زایمان و مراقبتهای مامایی همراه مادران است.
توصیه های سازمان بهداشت جهانی در مورد مراقبتهای دوران بارداری برای داشتن یه تجربه مثبت از بارداری را می توانید از اینجا بخوانید
سوالات متداول درباره علائم نزدیک شدن زایمان
چند روز قبل از زایمان چه علائمی داریم؟
زمان و نوع علائم در مادران متفاوت است. ممکن است انقباضات، فشار لگنی، تغییر ترشحات یا خروج پلاک مخاطی ایجاد شود، اما هیچ‌کدام به تنهایی زمان دقیق زایمان را مشخص نمی‌کنند.
از کجا بفهمم درد من درد زایمان است؟
به نظم انقباضات، فاصله آنها و روند افزایش شدت توجه کنید. انقباضات واقعی معمولاً منظم‌تر و قوی‌تر می‌شوند و با استراحت یا تغییر وضعیت متوقف نمی‌شوند. با این حال، در صورت تردید ممکن است نیاز به ارزیابی مامایی باشد.
آیا خروج پلاک مخاطی یعنی زایمان شروع شده است؟
خیر. خروج پلاک مخاطی می‌تواند یکی از نشانه‌های تغییرات دهانه رحم و نزدیک شدن زایمان باشد، اما زمان دقیق شروع زایمان را مشخص نمی‌کند.
آیا پاره شدن کیسه آب همیشه با درد همراه است؟
خیر. ممکن است کیسه آب قبل از شروع انقباضات پاره شود. اگر احتمال می‌دهید کیسه آب پاره شده است، با تیم مراقبت بارداری خود تماس بگیرید.
آیا درد کمر می‌تواند نشانه شروع زایمان باشد؟
بله، کمردرد می‌تواند همراه زایمان باشد، به‌خصوص اگر همراه با انقباضات منظم و رو به افزایش باشد. اما کمردرد به تنهایی الزاماً به معنی شروع زایمان نیست.
چه علائمی در پایان بارداری خطرناک هستند؟
خونریزی شدید، درد شدید و مداوم، کاهش حرکات جنین و پاره شدن کیسه آب از مواردی هستند که نیاز به تماس با تیم مراقبت بارداری و ارزیابی دارند.
حرف آخر: مامان عزیز، سلامت تو و فرزندت اولویت ماست! تو فقط قلب خونه ای پس باید خیلی مواظب خودت و خانواده ات باشی ما در کنارتیم در همه لحظه ها و همه شرایط
اگر در هفته‌های پایانی بارداری هستید و درباره علائم شروع زایمان، دردهای انقباضی یا آمادگی برای زایمان سؤال دارید، می‌توانید برای دریافت راهنمایی تخصصی با مرکز مامایی آنا در ارتباط باشید.
📞 تماس: 09107678385- 66302176-021
🌐 وبسایت: www.anacentermw.com
اینستاگرام: ana_center.mw@
کانال بله:ble.ir/join/5gUGPP8gPi
بدون نظر